سبزىهاى فراوانى است كه در وراى رود سند نظير آنجا را مىشود پيدا كرد . درحالىكه در فلات‌هاى ايران ، افغانستان ، و بلوچستان با همه زحمت و مشقتى كه ساكنان آنها متحمل مىشوند ، جز حاصلى ناچيز ، چيز ديگرى به دست نمىآيد . سلسله جبال البرز شكل و شالوده‌ى يكنواخت و پيوسته‌يى ندارد . در واقع بيش از آنچه يك رشته كوه پيوسته و يك‌دستى باشد ، از مجموعه‌ى كوه‌هاى مجزايى كه به وسيله‌ى جبال ثانوى به هم متصل شده‌اند ، تشكيل شده است . شاه كوه شرقىترين و يكى از مرتفع‌ترين قسمت‌هاى البرز است ( 4200 متر ) ، و يكى از جاده‌هاى پر رفت و آمد ايران در گردنه‌ى چالچيان « 1 » ( 2620 متر ) از ميان اين كوه عبور مىكند و دامغان را به جلگه‌هاى علفزار تركمن صحرا و تهران را به استرآباد پيوند مىدهد . جاده ديگرى كه امروزه بيش‌تر مورد استفاده قرار مىگيرد ، راه شمشيربر « 2 » است كه همچنان از قسمت تقريبا شرقى شاه‌كوه گذشته و در چشمه على به جاده‌ى اولى مىپيوندد . كوه دوم سوادكوه است كه درست در امتداد درياى خزر واقع است و از اين كوه رودخانه‌هاى نسبتا پرآبى مانند تجن ، تالار و بابل « 3 » سرچشمه مىگيرند . جاده‌ى قديمى مازندران از امين‌آباد و عبد الطالب ؟ « 4 » در گردنه‌ى معروف فيروزكوه كه احتمالا همان دروازه‌ى خزر « 5 » باشد از سوادكوه مىگذرد . جاده جديدى نيز ساخته‌اند كه گردنه‌هاى اسك در دامنه‌ى شرقى دماوند را دور مىزند و در امتداد هراز به سوى آمل سرازير مىشود . به فاصله‌ى كمى از قسمت جنوب ، سلسله جبال دماوند قرار دارد كه به بيش از 2000 متر زمين مسلط و يك رشته كوه آتشفشانى خاموش است . بعضى از تركيبات گوگردى كه از اين كوه به صورت بخار متصاعد مىشود ، صعود به قله‌ى آن را مشكل و خطرناك كرده است . محيط دهانه‌ى آتشفشان كه پر از برف و يخ است ، بالغ بر 300 متر مىشود . از بالاى قله‌ى اين كوه ، افق زمين‌هايى تا مساحت 000 ، 100 كيلومتر مربع زير پاى انسان قرار مىگيرد . يك نفر طبيعىدان به نام اوشرالوى « 6 » توانست براى اولين‌بار بر قله‌ى آن

--> ( 1 ) . در اصل Tchaltchanlyan . ( 2 ) . در اصل Shamsherbour . ( 3 ) . اسم اين رودخانه‌ها به ترتيب Tejdend ، و Balboul , Talar نوشته شده است . ( 4 ) . Abdul - Talib ( 5 ) . Pyloe Caspioe : دروازه‌ى خزر را مسير عبور اسكندر مىدانند . ر . ك : تحقيقات جغرافيايى راجع به ايران تأليف آلفونس گابريل ، ترجمه‌ى خواجه نورى ، انتشارات ابن سينا ، ص 27 . م . ( 6 ) . Aucher Eloy